یکی از روش هایی که امروزه به صورت گسترده برای تحلیل تکنیکال استفاده می شود و می توان گفت که از جمله روش های اصلی و مهم در بازار بورس می باشد، نمودارهای نقطه و شکل هستند. به صورت کلی می توان گفت که همه نمودارها، ابزارهای، الگوها و غیره که در تحلیل تکنیکال وجود دارد، و به شما آموزش داده می شود، به تنهایی نمی توانند مورد استفاده قرار گیرند. مگر اینکه از ابزارهای دیگری برای این منظور استفاده کنند تا بتوانند سیگنال های خرید و فروش را به کاربران و  تحلیل گران ارائه دهند. در این میان، شایان  ذکر است که  استفاده از روش های نموداری نقطه و شکل، تنها روش و نموداری است که می تواند به تنهایی برای شما سیگنال خرید و یا فروش بدهد. از این رو، در این مطلب به بررسی این روش می پردازیم و سعی می کنیم شما را تا حدودی با این روش آشنا کنیم.

نمودارهای نقطه و شکل

با وجود این که سال هاست که نمودارهای نقطه و خط در تحلیل تکنیکال مورد استفاده قرار می گیرد. ولی با این وجود، آغاز پیدایش این نمودارها، در بازارهای مالی به صورت دقیق به ویژه در بازار بورس مشخص نیست. ولی با این وجود می توان گفت که این پدیده برای اولین بار در کتابی به اسم بازی در وال استریت و نحوه موفقیت در آن بیان گردید. نویسنده کتاب فردی ناشناس به نام Hoyle بود که در سال ۱۸۹۸ کتاب خود را انتشار داد. در ابتدا این نمودارها، تنها از اعداد استفاده می کردند. ولی با گذشت زمان و به مرور x بر اعداد آن افزوده شد. از این رو؛ امروزه X و O از جمله بازیگران این نمودار می باشند.

در تحلیل تکنیکال نمودارهای نقطه و شکل بر اساس و پایه عرضه و تقاضا شکل می گیرد. عرضه و تقاضا عاملی است که بیشتری تاثیر را در اقتصاد فعلی ایران دارد و می توان گفت که اقتصاد ایران بر اساس همین حجم  عرضه و تقاضا معین می شود. از این رو استفاده از این ابزار و دسته بندی آن می تواند برای کار در بازار سرمایه بسیار مناسب باشد و مفید واقع شود.

در تحلیل تکنیکال می توان گفت که نمودارهای نقطه و شکل به صورت ستون هایی از X و O تشکیل شده اند. این ستون ها به طور کلی فیلترهای تغییرات قیمت می باشند. ستون های ایکس  نشان دهنده رشد قیمت است و افت قیمت ها را ستون های O نشان می دهد. نکته مهم و جالب توجه در این نمودارها، این است که زمان در آنها نقشی ندارد و این نمودارها تنها با تغییرات قیمت  به وجود می آیند. امروزه روش های مختلف و گوناگونی برای نمودار نقطه و شکل وجود دارد. ولی با این وجود، در میان آنها می توان گفت که بهترین و محبوب ترین نمودار نقطه و شکل روش ۳-Box Reversal می باشد. این نمودار بسیار محبوب است و در آن برای بازگشت قیمتی و تغییر روند نیاز به سه باکس وجود دارد. شاید این جمله الان تا حدودی گنگ باشد. ولی در ادامه مقاله به راحتی می توانید آن را درک کنید.

مزایای استفاده از این نمودار در بازار بورس و تحلیل تکنیکال

استفاده از این نمودارها، همان طور که گفته شد دارای مزیت های زیادی است. تا اینجای مقاله با برخی از مزیت های آن مانند بی اثر بودن زمان در آن و همچنین امکان به دست آوردن سیگنال معامله بدون نیاز به دیگر ابزارها و نمودارها، آشنا شدیم. از دیگر مزیت هایی که این نمودار دارد، می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • استفاده از این نمودار، موجب می شود که حرکات خاص قیمتی فیلتر شود و اطلاعات اضافی از آن حذف گردد.
  • این نمودار بر روی حرکات قیمتی مهم و اثر گذار تمرکز دارد.
  • همان طور که گفته شد، عنصر زمان را این نمودار از تحلیل های ما حذف می کند.
  • با استفاده از این نمودارها، امکان تشخیص سطوح حمایت و مقاومت بسیار آسان تر و راحت تر است.
  • از دیگر مزیت هایی که این نمودارها دارند، می توان به تولید خط روندهای اتوماتیک توسط آنها اشاره نمود.

چگونگی و نحوه ساخت یک نمودار نقطه و شکل

بعد از این که به صورت اجمالی با این نمودارها، آشنا شدید، حال به این جا می رسیم که چگونه می توان یک نمودار نقطه و خط ساخت. برای این منظور باید گفت که هر نمودار X در یک بررسی نمودار نقطه و شکل در تحلیل تکنیکال نشان دهنده افزایش است. افت قیمت ها را نیز ستون O نشان می دهد. از این رو، و به طور کلی می توان گفت که هر یک از ستون های ایکس و او یک روند رو  به بالا و یک روند رو به پایین در نشان می دهد و هر کدام از آنها فضاهای کوچکی را اشغال کرده اند که به آن باکس می گویند. هر یک از این نمودارها، دارای نمودار تنظیمی می باشد که به نام BOX SIZE می باشد. این نمودار تنظیمی نشان دهنده گستره قیمتی مورد نظرمان می باشد.

نکته دیگری که در ساخت و استفاده از نمودار نقطه و خط باید به آن دقت و توجه کرد، Reversal Amount می باشد. این مورد، می تواند حداقل میزان حرکت قیمت را در خلاف جهت روند برای فعال کردن بازگشتن ستون مشخص نماید. وقتی که این گزینه فعال می شود، یک ستون جدید در کنار ستون قبلی به وجود می آید. ولی با این تفاوت که این ستون مخالف جهت آن تولید می شود.
برای کار با این نمودار باید ابتدا آشنایی های لازم و ضروری را از آن به دست آورید. بعد از این که به صورت کامل از آن اطلاع پیدا کردید، در آن صورت می توانید به صورت زیر با آن کار کنید.

کار با نمودار نقطه و شکل در تحلیل تکنیکال

برای کار با نمودار نقطه و خط، می توانید از روش اوج و کف قیمت استفاده کنید. به عبارت دیگر در تحلیل نمودارها، دو روش کلی برای قیمت ها وجود دارد. این روش ها عبارتند از روش اوج و کف قیمت و همچنین روش قیمت پایانی می باشند. در هر دوی این روش ها فقط یک نقطه قیمتی وجود دارد که از آن استفاده می شود. آنچه که واضح و مشخص است، این می باشد که در این نقطه روش قیمت پایانی، همان قیمت پایانی سهم در بورس است و اما در روش اوج و کف قیمت از یکی و یا از این دو تا و یا هیچ کدام از آنها استفاده نمی شود. برای استفاده از این روش ها، لازم است که با قوانین آنها آشنایی داشته باشید. از جمله این قوانین می توانیم به موارد زیر اشاره کنیم.

وقتی که ستون O داریم، این قوانین حکم فرماست:

  • در این زمان از کف قیمت استفاده می شود و اوج قیمت رد می گردد. این حالت زمانی است که یک O دیگر کشیده شود.
  • اما در زمانی که O کشیده نمی شود و اوج قیمت نیز تغییر روند را فعال می کند، در این صورت از اوج قیمت استفاده می گردد.
  • قانون سوم این است که وقتی O کشیده نمی شود و اوج قیمتی نیز باعث تغییر روند نمی شود، هر دو را می توان رد کرد.

وقتی که ستون ایکس داریم

وقتی که در این ستون ایکس دیگر کشیده می شود از اوج قیمت استفاده می گردد و به کیف قیمت بی توجهی نمی شود.

اما وقتی که دیگر نمی توانیم ایکس را بکشیم در آن صورت از کف قیمت نیز تغییر روند را فعال می کند و از کف قیمت استفاده می شود.

در نهایت باید به این قانون اشاره کرد که اگر ایکس دیگری کشیده نشود، و کف قیمت نیز تغییر روند ندهد، در این صورت هر دو را می توان رد کرد.