برای بسیاری از افراد که وارد بازار بورس می شوند، یکی از سوالاتی که در این بازار به وجود می آید، این است، که کدال چیست و چه کاربردی دارد؟ چرا که سامانه کدال یکی از سامانه های مهم و کاربردی در بازار بورس است، و لازم است، همه افرادی که در آن فعالایت می کنند، از آن اطلاع داشته و با نحوه کار آن و فلسفه وجودی اش آشنا باشند. از این رو، در این مطلب به بررسی سامانه کدال به صورت دقیق و فلسفه وجودی آن می پردازیم.

بورس در ایران

پیشینه و تاریخ تاسیس بورس در ایران به دوره پهلوی و سال 1346 باز می گردد. در این سال بود که قانون راه اندازی بورس اوراق بهادار در کشور تصویب و اجرایی شد. از سال 46 تا سال 57 که انقلاب اسلامی ایران به پیروزی رسید، به تدریج و تنها در حدود ده شرکت در بورس شروع به فعالیت کرده و با درج نماد معامله خود را شروع نمود. اما بعد از این که انقلاب اسلامی رخ تا و بعد از آن شروع جنگ هشت ساله سبب  شد، که بورس به صورت کلی در ایران تعطیل شود و این تعطیلی تا حدود 12 سال طول برسد. اما بعد از این که جنگ به پایان رسید و دوره سازندگی شروع شد، بازار بورس هم در ایران دوباره شروع به فعالیت کرد و از این دوه تا کنون فعالیت این بازار به صورت مستمر ادامه داشته و در طول این سال ها هزاران شرکت و موسسه وارد این بورس شده و با درج نماد شروع به فعالیت نموده اند. با پیشرفت هایی که در فناوری های مربوط به اطلاعات و ارتباطات به وجود آمد، ورود اینترنت و خدمات اینترنتی به بورس لازم و ضروری می نمود. از این رو، در سال 1384 قانون جدید بورس تصویب شد. این قانون زمینه ورود اینترنت و خدمات اینترنتی را به بازار بورس فراهم کرد و در ادامه همین روند بود که در سال 86 و 87 سامانه معاملات آنلاین به وسیله کارگزاری های سازمان بورس راه اندازی شد. راه اندازی این سامانه یک اقدام و کار بسیار موثر و مناسب بود، که به این سبب همه شرکت ها و موسساتی که در بورس فعالیت داشتن، ملزم شدن که کل گزارش خود را در آن منتشر نماید. سامانه راه اندازی شده را با نام سامانه اطلاع رسانی ناشران همه می شناسیم. این سامانه را امروزه با عنوان کدال یاد می کنند. سامانه کدال به همین منظور تعریف و راه اندازی شده است.

سامانه کدال چیست؟

همان طور که گفته شد، در سال 86 و 87 برای ثبت فعالیت شرکت ها در بورس سامانه ای راه اندازی شد، که از آن با عنوان سامانه کدال یاد می شود. همه شرکت هایی که در بورس فعال هستند، ملز می باشد، تا همه گزارش های خود را در آن منتشر نمایند. عنوان اصلی و کامل این آن سامانه جامعه اطلاع رسانی ناشران است که که آدرس آن www.codal.ir می باشد. با وارد کردن این آدرس ور نوار آدرس مرورگر خود می توانید وارد این سامانه شوید.

در این سامانه می توانید اطلاعات لازم و کاملی که در مورد شرکت های پذیرفته شده در بورس به دست آورید. کدال مخفف شده و کوتاه شده عبارت انگلیسی Comprehensive Database Of All Listed Companies می باشد. همان طور که متوجه شدید، هدف از راه اندازی این سایت، فراهم کردن پایگاهی برای جمع آوری داده اطلاعات مالی شرکت های پذیرفته شده و فعال در بازار بورس بوده است تا به این صورت سرمایه گذاران بتوانند به راحتی و آسانی اطلاعات لازم و بیبشری را در مورد شرکت ها به دست آورند و به این صورت دیگر مجبور نباشند که برای به دست آوردن اطلاعات لازم برای در مورد شرکتی که می خواهند سهام آن را در بازار بورس خریداری کنند، با سایت ها و دیگر مراجع مراجعه کنند. همه شرکت هایی که در بازار بورس فعالیت می کنند و نماد آن ها در سازمان بورس درج شده است، جزوه ناشران بورس می باشند و بر اساس قانون موظف و ملزم به انتشار گزارش های مصوب سازمان بورس می باشد. تا به این صورت بتوانند به حیات و فعالیت خود در سازمان بورس ادامه دهند.

کاربرد کدال

بعد از آشنایی با این سامانه برای سرمایه گذارد و حتی سهامداران حاضر در سازمان بورس این سوال پیش می آید، که این سامانه چگونه می تواند به آن ها کمک کند و چه کاربردی برای هر یک از سهامداران و یا سرمایه گذاران دارد.؟ در پاسخ به این سوال و سوالات مشابه باید گفت که، کسب سود در بازار بورس به دو صورت به دست می آید. روش اول کسب سود این طوری است، که با افزایش قیمت سهام دارنده سهام سود مناسب را به دست می آورد. در روش دوم سود به وسیله تقسیم سود نقدی مصوب مجامع عادی سهام به دست می آید. این دو روش کسب سود را می توان در سامانه کدال بررسی و به دست آورد. به این صورت که در بسیاری از مواقع انتشار یک خبر و یا یک اتفاق سبب می شود، که قیمت سهام رشد پیدا کند. در این صورت سهامداران می توانند علت و چرایی افزایش قیمت سهام را بر اساس گزارش های درج شده شرکت در این سامانه به دست آورند.

علاوه بر این بر اساس قوانین مصوب سازمان بورس، همه شرکت ها موظف می باشد، که بعد از پایان سال مالی خود، در عرض چهار ماه مجمع عمومی عادی خود را برگزار کنند و اگر سال پیش برای شرکت سود آور بوده باشد، شرکت ها موظف هستند، که حداقل ده در صد از سود به دست آمده را در میان سهامداران خود و سرمایه گذارانشان تقسیم کنند. بر اساس قانون شرکت ها ده روز قبل از این که مجمع عمومی عادی خود را برگزار کنند، موظف می باشند، که آگهی دعوت به مجمع را در سانه کدال درج نمایند. به این صورت سرمایه گذاران می توانند تصمیم درست و دقیقی را بگیرند. علاوه بر این می توانند با انتشار دادن آگهی، زمان پرداخت سود نقدی مصوب مجمع را اعلام نمایند. به این صورت سرمایه گذاران می توانند با آگاهی کامل نسبت به تمامی جزییات تصمیمات درست و دقیق تری را اتخاذ نمایند.

گزارش های رایج در سامانه کدال

از جمله گزارش هایی که معمولا در این سامانه درج می شود و می توان آن را جزء گزارش های رایج درج شده در این سامانه محسوب کرد، می توان به این موارد اشاره کرد:

  • درج صورت های مالی پایان دوره و میان دوره

بر اساس مصوبات و الزامات سازمان بورس همه شرکت های فعال در سازمان بورس موظف هستند، که صورت های مالی خود را با جزییات کامل و دقیق و در بازه زمانی سه ماه در این سایت منتشر کنند. به همین دلیل است که ما در سامانه کدال صورت های مالی را بر اساس دوره های سه ماهه، شش ماهه و نه ماهه مشاهده می کنیم.

  • گزارش ماهانه

از دیگر گزارش های درج شده در این سایت، گزارش های ماهانه هر شرکتی است که باید آمار فروش و یا خدمات خود را در ماه گذشته در آن به همراه حجم و نرخ ارائه دهد.

  • گزارش فعالیت ها

از دیگر گزارش ها، گزارش مربوط به فعالیت هیئیت مدیره است، که به صورت مالی 12 ماهه منتشر می شود.

علاوه بر این ها، شرکت موظف هستند، گزارش های اطلاعات با اهمیت، گزارش های تفسیری مدیریت، یادداشت های همراه صورت های مالی و غیره را نیز در این سامانه به صورت دقیق و منظم انتشار دهند.