برای بسیاری از افراد که به تازگی فعالیت خود را در سازمان بورس شروع کرده اند، یکی از مهمترین و اصلی ترین دغدغه هایی که مطرح است، چگونگی افزایش سرمایه می باشد؟ چرا که معمولا همه افرادی فعالیت خود را با سرمایه های اندک شروع می کنند و سعی می کنند  که به مروز سرمایه خود را افزایش دهند. چرا که افزایش سرمایه می تواند سبب شود که افراد به منابع مالی بیشتری دسترسی پیدا کنند. از این رو، برای کسب سود بیشتر و به دست آوردن موفقیت لازم است که با راه های افزایش سرمایه در بازار بورس آشنایی داشته باشیم.

چیستی افزایش سرمایه

یکی از روش های تامین مالی شرکت ها، افزایش سرمایه های آن می باشد. برای این که شرکت ها بتوانند فعالیت های خود را گسترش دهند و توسعه ببخشند، نیاز به افزایش سرمایه دارند. همچنین افزایش سرمایه برای حفظ قدرت رقابت شرکت ها دیگر شرکت ها نیز ضروری و اساسی می باشد. البته برای اصلاح ساختار سازمانی شرکت هم در برخی از مواقع نیاز به افزایش سرمایه شرکت می باشد. تامین و افزایش سرمایه مالی شرکت ها می توان به راه های مختلف انجام شود. یکی از این راه ها، برای شرکت ها انتشار تعداد سهام در بازار بورس اوراق بهادار می باشد. به این صورت شرکت می تواند سرمایه خود را بالا ببرد. چرا که اوراق را به فروش گذاشته و سرمایه خود را افزایش می دهد. علاوه بر این، راه های دیگر نیز برای افزایش سرمایه وجود دارد که در ادامه به معرفی و بررسی برخی از این روش ها و راه ها می پردازیم.

روش ها و راه های افزایش سرمایه

برای این که شرکت بتواند سرمایه خود را افزایش دهد، در مرحله اول لازم است که هیئت مدیره پیشنهاد افزایش سرمایه را به همراه دلایل کافی به سهام داران ارائه دهد. با ارائه پیشنهاد مجمع عمومی فوق العاده به مشورت و رای گیری در مورد آن می پردازد. در نتیجه اگر پیشنهاد پذیرفته شود، در این صورت تصویب شده و مجوز ارائه آن به بورس صادر می شود. از این رو، قیمت سهام ها بعدا می تواند افزایش پیدا کند و گران تر شود.

در کنار این روش، باید به روش ها افزایش سرمایه به صورت خلاصه اشاره کرد. اگر بخواهیم این روش ها را به صورت منظم دسته بندی کنیم، می توانیم به صورت زیر انواع روش های افزایش سرمایه را نام ببریم.

  • افزایش سرمایه از سهام جایز که همان محل سود انباشته می باشد.
  • راه دوم برای افزایش سهام، استفاده از محل آورده نقدی است. در کنار این می توان از مطالبات حال شده سهامداران نیز برای افزایش سهام استفاده نمود.
  • در کنار دو راه بالا، می توان به راه سوم نیز اشاره کرد. در این روش، برای افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی ها استفاده می شوند.
  • در نهایت باید به روش چهارم افزایش سرمایه اشاره نمود. در این روش، برای افزایش سهام شرکت از روش صرف سهام استفاده می شود.

در نتیجه به این چهار صورت می تواند اقدام به افزایش سرمایه شرکت نمود. هر کدام از این روش ها، مزیت ها و معایب خاص خود را دارد. از این رو، لازم است که هیئت مدیره در مورد آن تصمیم گیری کند و یکی از آن را که متناسب با شرایط شرکت می باشد، انتخاب و اجرایی نماید. از این رو، در ادامه به صورت خلاصه به بررسی این چهار روش افزایش سرمایه می پردازیم.

روش اول: افزایش سرمایه از محل سود انباشته

بر اساس قانون تجارت همه شرکت ها موظف می باشند که مقداری از سود سالانه خود را در نظر خود نگهداری کنند. برای نگهداری این سود از حسابی به عنوان حساب سود انباشته که در صورت مالی شرکت ها ثبت است استفاده می شود. بنابراین وقتی که شرکت سود انباشته مناسبی داشته باشد، از این روش برای افزایش سرمایه خود استفاده می کند. بنابراین در این روش افزایش سرمایه عملا هیچ گونه نقدینیگی جدیدی به شرکت وارد نمی شود. به سهامی که به این روش به سهامداران تعلق می گیرد، سهام جایزه می گویند. چرا که سهامداران پولی بابت مالکیت سهام جدید پرداخت نمی کنند. در این روش، در صد مالکیت افراد در شرکت تغییری نمی کند.

روش دوم: افزایش سرمایه شرکت از محل آورده نقدی

در زمانی که شرکت می خواهد منابع مالی جدیدی را وارد شرکت کند و یا میزان سود انباشته مناسبی ندارد، به این روش برای تامین سرمایه روی می آورد. افزایش سرمایه در این روش، نیازمند تامین منابع جدید از سوی سهامداران فعلی شرکت می باشد. لذا شرکت ابتدا حق استفاده و حضور در آن را به سهامداران خود می دهد. بنابراین اوراقی به عنوان اوراق حق تقدم سهام در اختیار سهامداران فعلی شرکت قرار می گیرد. سهامداران معمولا دو ماه فرصت دارند که به صورت مجاز از این اوراق برای معاملات خود استفاده کنند. به این مهلت تعیین شده مهلت پذیره نویسی می گویند. در این مهلت سهام دار می تواند یکی از دو کار زیر را انجام دهد.

۱- مبلغ اسمی سهام را پرداخت کند. در این روش، سهامداران به ازای هر سهم مبلغی را به شرکت در مهلت تعیین شده دو ماهه پرداخت می کند.

۲- حق تقدیم فروش دومین راه است. اگر سهامدارانی تمایل به استفاده از این مهلت دو ماهه نداشته باشد، در این صورت می تواند تقدم خود را به سرمایه گذاران دیگر بفروشد.

– افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی ها

سومین راه برای افزایش سرمایه استفاده از محل تجدید ارزیابی دارایی ها می باشد. در این روش، شرکت ها دارای ها و سرمایه های مشهود خود مانند ساختمان، ماشین آلات و غیره را مورد تجدید نظر قرار می دهد. بنابراین در تراز نامه ارزش دارایی شرکت به روز می شود. در این روش، هم نقدینگی جدیدی وارد شرکت نمی شود. چرا که در این روش، تنها در صورت های مالی شرکت یک عملیات رخ می دهد. در این روش، تغییری در دارایی افراد به وجود نمی آید.

– روش صرف سهام

در نهایت باید به آخرین و چهارم روش افزایش سرمایه شرکت اشاره کرد. در این روش، برای افزایش سرمایه تنها از سهام استفاده می شود. در این روش، شرکت سهام خود را به مبلغی بیش از قیمت اسمی آن و از طریق پذیره نویسی به فروش می رسند. از این رو، تفاوتی که حاصل از قیمت فروش و قیمت اسمی سهام به وجود می آید، به حساب اندوخته منتقل شده و یا در ازای آن سهام جدید به سهام داران قبلی پرداخت می شود.

در این روش، به جای این که سهام عادی با ارزش اسمی انتشار پیدا کند. سعی می شود از طریق پذیره نویسی سهام جدید ناشی از افزایش سرمایه به قیمت بازار انجام شود. بنابراین باید گفت که منظور از صرف سهام، اضافه ارزش سهام یعنی ما به التفاوت ارزش بازاری و اسمی سهام می باشد. معمولا شرکت ها در ارتباط با صرف سهام سه کار می تواند انجام دهد.

– اضافه ارزش به اندوخته شرکت انتقال یابد.

– اضافه ارزش بین سهامداران قبلی تقسیم شود.

– سهام جدید به سهام داران قبلی داده شود.

– فروش با حفظ حق تقدم و یا فروش با سلب حق تقدم

در نهایت باید گفت که هر کدام از این روش ها با یکدیگر فرق می کنند و از این رو، اگر می خواهید بدانید که کدام یک از آنها بهتر است. در این صورت بهتر است، ابتدا به بررسی شرکت خود بپردازید و پیچیدگی های آن دقت کنید. بنابراین نمی توان برای همه شرکت ها یک نسخه واحد در نظر گرفت.