برای اکثر افرادی که وارد بازار سهام و بورس می شوند، عرضه اولیه یکی از بهترین انتخاب ها می باشد. ولی با این وجود این عرضه برای بسیاری از ما مبهم و گنگ است. با این وجود برای سرمایه گذاران تازه وارد توصیه می شود که به خرید آن بپردازند و خرید آن برای بسیاری از افراد جذابیت زیادی دارد. این عرضه ها در بییشتر مواقع سود آور است و به همین دلیل طرفداران زیادی دارد.

عرضه اولیه چیست؟

اولین سوالی که با شنیدن عرضه اولیه به ذهن می آید، چیستی آن می باشد. در پاسخ به این سوال و سایر سوالات مشابه باید گفت که منظور از عرضه اولیه، سهامی است که برای اولین بار در بازار بورس عرضه می شود ما می توانیم آن را به این طریق خریداری کنیم. بسیاری از این شرکت ها، احتمال سال ها قبل تشکیل شده اند و می توانند سابقه فعالیتی خوبی هم داشته باشند. ولی تا آن زمان سهام آن ها به بازار بورس عرضه نشده و این برای اولین بار است که سهام این شرکت ها وارد بورس می گردد. از این رو، به دلیل این که این سهام ها برای اولین بار در بورس عرضه می شود، به آن عرضه اولیه می گویند.

سود عرضه اولیه

یکی از مهمترین و اصلی ترین مزیت هایی که بسیاری از تحلیل گران بازار بورس و همچنین معامله گران برای عرض های اولیه بر می شمارند سود آور بودن آن است. حتی بسیاری بر این عقیده هستند که عرضه اولیه مانند طلا است و هر چقدر از آن خریداری کنیم به همان اندازه سود کرده ایم. ولی با این وجود در مورد سود عرضه اولیه سوالات مختلفی در ذهن ایجاد می شود. از جمله این سوالات باید به سقف و میزان سوددهی آن اشاره کرد که آیا محدودیتی برای سوددهی عرضه اولیه وجود دارد؟ آیا این عرض ها هم امکام ضرر و زیان دارند؟ و غیره از جمله سوالاتی است که در این باره به ذهن خطور می کند.

در مورد سود عرضه های اولیه باید گفت که در طول چند سال اخیر این عرض ها معمولا سودآور بوده است. اما برای این که چگونه این عرض ها سبب شود می شود باید به این نکته دقت کرد که وقتی این عرضه ها می خواهد انجام شود، یک سری از تحلیل گران آن را بررسی می کنند و به آن ارزش گذاری می نمایند. به این صورت قیمت عرض اولیه تعیین می شود. اما برای این که خرید با استقبال مواجه شود، معمولا قیمت ها ارزان تر از قیمت واقعی عرضه می شود. بعد از این که عرضه اولیه انجام شد، این سهام ها تا چند روز با 5+ معامله می شود و احتمال دارد در طول چند روز آینده قیمت این عرض ها به مقدار 10 الی 30 درصد رشد نماید. به همین دلیل این عرضه ها معمولا با سودهمراه است.

نحوه خرید عرضه اولیه

قبل از این که بخواهیم به خرید عرضه اولیه بپردازیم باید به برخی نکات در این مورد توجه داشته باشیم. از جمله این نکات می توان به این موارد اشاره کرد که در عرضه اولیه معمولا یک بازه زمانی مشخص برای ثبت سفارش در نظر گرفته می شود. بنابراین برای خرید باید به این بازه زمان دقت و توجه داشت. علاوه بر این برای قیمت های تثبیت شده هم یک بازه زمانی خاص و مشخص در نظر گرفته می شود و همچنین برای هر نفر تعداد مشخص و خاصی از سهام که قابل خرید باشد، تعیین می گردد. برای نمونه هر فرد می تواند مثلا 500 برگه سهام خریداری کند. با توجه به این فاکتورها می توان به اقدام به خرید عرضه اولیه نمود. برای خرید عرضه اولیه باید مراحل مختلفی را طی کنید.

  • مرحله اول: داشتن کد بورسی

در درجه اول باید گفت که خرید سهام برای همه افراد آزاد است البته به این شرط که کد بورسی داشته باشند. منظور از کد بورسی اجاره خرید و فروش می باشد. با داشتن کد بورسی می توان اقدام به سفارش خرید سهام در عرضه اولیه را با استفاده از روش های مختلف داد.

  • مرحله دوم: اطلاع از تاریخ دقیق عرضه اولیه

بعد از این که کد معاملاتی را به دست آورید، باید از تاریخ ارائه عرضه های اولیه آگاهی داشته باشید. این عرضه ها معمولا در طول سال چندبار انجام می شود که باید گوش به زنگ بود و از تاریخ دقیق آن اطلاع داشت. برای اطلاع از تاریخ های دقیق راه های مختلفی وجود دارد که از جمله آن باید به استفاده از سایت ها و کانال های خبری بورسی اشاره کرد. همچنین خیلی از کارگزاری ها این عرضه را به مشتریان خود اطلاع می دهند.

  • مرحله سوم: ثبت سفارش

بعد از این که ار تاریخ عرضه اولیه مطلع شدید باید در همان تاریخ سفارش خرید خود را ارسال کنید. برای این که بتوانید به مقدار مورد نیاز سهم را بخرید باید ابتدا حساب خود را شارژ کنید. برای این منظور موجودی حساب خود را نزد کارگزاری افزایش دهید و سپس سفارش خرید عرضه اولیه را در ساعاتی که مشخص شده است ارسال کنید. در این زمان باید دقت داشت که سهم خرید برای هر کسی تعیین شده و اجاره خرید بیشتر از آن وجود ندارد. قیمت ها هم مهم است و باید با قیمت های اعلام شده درست و مطابقت داشته باشد. به دلیل این که برای خرید عرضه اولیه سقف تعیین می شود به همین دلیل اکثر افراد سقف مورد نیاز خود را خریداری می کنند.

  • مرحله سوم: بررسی نتیجه

بعد از ثبت سفارش می توان گفت که کار شما تمام شده و باید منتظر نتیجه باشید. بعد از این که زمان معامله به پایان رسید، سهام به خرید از کدهای معاملاتی تخصص داده می شود. به این صورت که بورس با توجه به قیمت های تعیین شده و همچنین تعداد شرکت کنندگان سهام را بین آن ها توزیع می کند. بنابراین می توانید در ساعت 17 و یا 18 موجودی حساب خود را بررسی و چک کنید. به این صورت می توانید از میزان تعلق عرضه اولیه به خودتان مطمئن شوید.

خرید عرضه اولیه به روش بوک بیلدینگ

یکی از روش های اصلی برای خرید عرضه اولیه استفاده از روش بوک بیلدینگ است. در این روش نیاز نیست که همه خریداران در راس یک ساعت در سیستم آنلاین باشند. بلکه می توانند با آرامش قیمت مورد نظر را وارد سیستم کنند.

در این روش عرضه بیشتر نرخ ارجحیت دارد. در این روش، اگر ثبت سفارش با نرخ کمتر انجام شود، احتمال دارد، سهمی به خریداران تعلق پیدا نکند. بنابراین در این روش توصیه می شود، سفارش در حداکثر بازه قیمتی مشخص شده ارسال گردد. در این شیوه، اولویتی بین سفارش دهنده ها وجود ندارد. تنها لازم است ثبت سفارش در بازه زمانی مشخص انجام شود.

برای خرید سهام به شکل آنلاین و در زمان مشخص و کف و سقف قیمت تعیین شده روش بوک بیلدینگ تعیین شده است. بنابراین مشتریان باید در روز و ساعت عرضه اولیه وارد حساب کاربردی خود شده و به شکل اینترنتی میزان سهمی که قرار است خریداری کنند، را سفارش دهند. در آخر اختصاص سهام توسط وزارت بورس به کدهای بورسی انجام می شود و غالبا به علت درخواست زیاد، همه افراد به شکل مساوی و به تعدادی کمتر از میزان مشخص شده از عرضه برخوردار می شوند.